Tarihte Bugün
Tarihî Olay 29
Küçük Davut Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması ile Venedik Cumhuriyeti Donanması arasında meydana gelen Sapienza Deniz Muharebesi, Osmanlı'nın zaferiyle sonuçlandı.
Osmanlı ve Portekiz arasında Maskat Deniz Muharebesi gerçekleşti.
Yedi Yıl Savaşları: Prusya Kralı II. Frederick, Rus ordusunu yendi.
James Cook, ilk yolculuğuna başladı.
Uruguay, Brezilya'dan bağımsızlığını ilan etti.
Belçika Devrimi başladı.
Mustafa Kemal Paşa, sivil elbisesi ve "panama şapka" ile İnebolu Türkocağı'nda ünlü Şapka Nutku'nu verdi. "Şapka Giyilmesine İlişkin Kanun" da 25 Kasım 1925'te kabul edildi.
İtalya ile Sovyetler Birliği saldırmazlık antlaşması imzaladı.
Sichuan-Çin'de deprem: 9000 kişi öldü.
Aralarında Stalin'in eski arkadaşları Grigori Zinovyev ve Lev Kamenev'in de bulunduğu Sovyetler Birliği'nin önde gelen yöneticilerinden 16 kişi kurşuna dizildi.
Nazi Almanyası'na ait savaş uçakları, Londra'yı bombalamaya başladı.
Guderian'ın 2. Panzer Grubu, Desna Nehri'ni geçerek Kiev yönünde taarruzu sonucunda, Kiev Muharebesi başlamış oldu.
Paris, Alman işgalinden kurtuldu.
Volkan dergisi yazarı Nihat Yazar, Atatürk'e hakaretten 2 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Bir askeri uçak Eskişehir üzerinde düştü; pilotla birlikte 10 kişi öldü.
Türk Sinematek Derneği kuruldu.
Türkiye Öğretmenler Sendikası'nın (TÖS) 3 gün süren 1. Olağanüstü Kongresi'nde, Fakir Baykurt Genel Başkan seçildi.
Koç Grubu, 'Diners Club' kredi kartı ile alışverişi Türkiye'ye getirdi.
18 şeker fabrikasında 21 bin işçi grevde.
Özel yüksek okulların devletleştirilmesini öngören tasarı yasalaştı.
İstanbul'da, Fransızca yayımlanan Le Journal d'Orient gazetesi kapandı. Gazete, 54 yıldan beri yayımlanıyordu.
Sakarya'da Sabri Altay adında bir kişi, başka bir kadınla evlenmek için karısını başına dört kurşun sıkarak öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
Voyager 2, Satürn'ün yakınından geçti.
Linus Torvalds, Linux'un ilk sürümünü duyurdu.
Belarus, SSCB'den bağımsızlığını ilan etti.
Kasparov, IBM tarafından geliştirilen ve satranç oynayabilen Deep Blue adlı bilgisayara karşı 2-1 yenildi. Bu bir dünya satranç şampiyonunun, bilgisayara yenildiği ilk karşılaşma oldu.
Kadınların 58, erkeklerin 60 yaşında ve 7000 gün prim ödeme koşuluyla emekli olabilecekleri yasalaştı.
UEFA Kupası şampiyonu Galatasaray, Şampiyonlar Ligi Şampiyonu Real Madrid'i 2-1 yenerek UEFA Süper Kupası'nı kazandı.
Çin'de, içinde 91 kişinin bulunduğu Henan Havayolları'na ait Brezilya yapımı Ebmraer 190 tipi yolcu uçağı, ülkenin kuzeydoğusunda düştü. 43 yolcunun öldüğü kazada, 53 yolcu kurtuldu.
Doğum 94
IV. İvan, Rus Çarı (Korkunç İvan adıyla tanınan) (ö. 1584)
I. Luis, 15 Ocak 1724'ten aynı yıl Ağustos ayında ölümüne kadar İspanya kralı (ö. 1724)
Johann Gottfried Herder, Alman filozof, dinbilimci, şair ve edebiyatçı (ö. 1803)
Louis de Saint-Just, Fransız siyasetçi ve Fransız İhtilali'nin liderlerinden (ö. 1794)
Adam Wilhelm Moltke, Danimarka Başbakanı (ö. 1864)
I. Ludwig, Bavyera Kralı (ö. 1868)
Martin Rathke, Alman embriyolog ve anatomici (ö. 1860)
Allan Pinkerton, Amerikalı özel dedektif (ö. 1884)
Bret Harte, Amerikalı yazar ve şair (ö. 1902)
Emil Theodor Kocher, İsviçreli doktor ve tıbbi araştırmacı (ö. 1917)
II. Ludwig, 10 Mart 1864 - 13 Haziran 1886 yılları arasında Bavyera Krallığını yöneten 4. Hükümdarı (ö. 1886)
Charles Robert Richet, Fransız fizyoloji (ö. 1935)
Louis Barthou, Fransız siyasetçi (ö. 1934)
Seán T. O'Kelly, İrlandalı siyasetçi (ö. 1966)
Helmut Hasse, Alman matematikçi (ö. 1979)
Hans Adolf Krebs, Alman tıbbi ve biyokimyacı (ö. 1981)
Faustina Kowalska, Polonyalı Latin Katolik rahibe, mistik ve aziz (ö. 1938)
Võ Nguyên Giáp, Vietnamlı asker ve Vietnam Savaşı'nda komünist Kuzey Vietnam Birlikleri'nin Komutanı (ö. 2013)
Erich Honecker, Alman politikacı (ö. 1994)
Walt Kelly, Amerikalı animatör ve karikatürist (ö. 1973)
Van Johnson, Amerikalı oyuncu (ö. 2008)
Frederick Chapman Robbins, Amerikalı mikrobiyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2003)
Leonard Bernstein, Amerikalı besteci ve orkestra şefi ("West Side Story", Batı Yakasının Hikâyesi filminin de müziğini yapan) (ö. 1990)
George Corley Wallace, ABD'de dört dönem Alabama eyalet valiliği yapan Demokrat Partili siyaset adamı (ö. 1998)
Monty Hall, Kanada doğumlu yapımcı, oyuncu, şarkıcı ve spor yorumcusu (ö. 2017)
Álvaro Mutis, Kolombiyalı yazar, şair, köşe yazarı, yayıncı ve film yapımcısı (ö. 2013)
Kayo Dottley, Eski Amerikan futbolu oyuncusu (ö. 2018)
Herbert Kroemer, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2024)
Salleh Abas, Malezyalı siyasetçi ve hukukçu (ö. 2021)
Bernard Dorin, Fransız diplomat (ö. 2019)
Sean Connery, İskoç sinema oyuncusu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2020)
Mustafa Kayabek, Türk şair ve yazar (ö. 2015)
Tom Skerritt, Emmy Ödüllü, Amerikalı karakter oyuncusu
Haşimi Rafsancani, İranlı devlet adamı ve İran'ın 4. Cumhurbaşkanı (ö. 2017)
Roger Romani, Fransız siyasetçi (ö. 2025)
Hugh Hudson, İngiliz yönetmen ve En İyi Film Akademi Ödülü sahibi (ö. 2023)
Frederick Forsyth, İngiliz polisiye ve gerilim yazarı (ö. 2025)
David Canary, Amerikalı oyuncu (ö. 2015)
Wilhelm von Homburg, Alman güreşçi, boksör ve aktör (ö. 2004)
Ali Eşref Dervişyan, İranlı hikâye yazarı, eğitimci ve akademisyen (ö. 2017)
Pat Martino, Amerikalı caz müzisyeni (ö. 2021)
Jacques Demers, Kanadalı senatör ve buz hokeyi koçu
Martin Amis, İngiliz yazar (ö. 2023)
John Savage, Amerikalı oyuncu
Ayhan Sicimoğlu, Türk müzisyen ve gezgin
Rob Halford, İngiliz şarkıcı ve söz yazarı
Kurban Berdiyev, Türkmen futbolcu ve FK Rostov teknik direktör
Elvis Costello, İngiliz şarkı sözü yazarı
Takeshi Okada, Japon eski millî futbolcu
Tim Burton, Amerikalı film yönetmeni
Joanne Whalley, İngiliz oyuncu ve şarkıcı
Billy Ray Cyrus, Amerikalı aktör ve şarkıcı
Teslime Nesrin, Bangladeşli yazar ve eski doktor
Vivian Campbell, İrlandalı gitarist
Miro Cerar, Sloven avukat ve siyasetçi
Andrzej Potocki, Polonyalı siyasetçi (ö. 2025)
Derek Sherinian, Amerikalı müzisyen
Giovanni Perricelli, İtalyan atlet
Mireya Luis, Kübalı voleybolcu
Rafet El Roman, Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı ve oyuncu
Esin Moralıoğlu, Türk manken, fotomodel, sinema ve dizi oyuncusu
Claudia Schiffer, Alman model ve oyuncu
Selçuk Ernak, Türk basketbol antrenörü ve eski basketbolcu
Tuncay Güney, Türk casus, gazeteci ve televizyoncu
Gülben Ergen, Türk şarkıcı, sunucu ve dizi oyuncusu
Fatih Akın, Türk film yönetmeni
Ege Göktuna, Türk müzisyen, hukukçu ve akademisyen
Alexander Skarsgård, İsveçli aktör
Jonathan Togo, Amerikalı aktör
Şebnem Bozoklu, Türk oyuncu
Hüseyin el-Casmi, Birleşik Arap Emirlikleri doğumlu Arap şarkıcı
Marlon Harewood, İngiliz futbolcu
Rachel Bilson, Amerikalı aktris
Seçkin Özdemir, Türk oyuncu, sunucu ve DJ
Seray Altay, Türk voleybolcu
Amy Macdonald, İskoç şarkıcı ve söz yazarı
Blake Lively, Amerikalı sinema oyuncusu
Hiram Mier, Meksikalı millî futbolcu
Aras Bulut İynemli, Türk dizi oyuncusu
Luke Ayling, İngiliz futbolcu
Stephan van Baarle, Türk asıllı Hollandalı siyasetçi
Ricardo Rodríguez, İsviçreli millî futbolcu
Büşra Develi, Türk oyuncu
Cenk Şeker, Türk futbolcu
Paulo Díaz, Şilili profesyonel futbolcu
Jack Elliott, İngiliz futbolcu
Ong Seong-wu, Koreli şarkıcı ve oyuncu
Shinnosuke Hatanaka, Japon futbolcu
Rikiya Uehara, Japon futbolcu
Kōki Machida, Japon millî futbolcu
Pedro Amaral, Portekizli futbolcu
China Anne McClain, Amerikalı genç şarkıcı ve söz yazarı
Gonçalo Inácio, Portekizli millî futbolcu
Andrea Kimi Antonelli, İtalyan Formula 1 pilotu
Vefat 66
Gratian, Batı Roma İmparatoru (d. 359)
Georgios Mouzalon, II. Theodoros (h. 1254-1258) döneminde İznik İmparatorluğu'nun yüksek kademeli yöneticisi (d. 1220)
IX. Louis, Capet Hanedanı üyesi olan 9. Fransa Kralı (d. 1214)
Ahmed el-Mansur, 1578 ile 1603 yılları arasında Fas'ı yöneten altıncı ve Saadi yöneticisi (d. 1549)
Henry Morgan, Galli denizci (d. 1635)
V. Christian, 1670-1699 yılları arasında Danimarka ve Norveç Kralı olarak hüküm sürdü (d. 1646)
Niccolò Jommelli, İtalyan besteci (d. 1714)
David Hume, İskoç filozof ve tarihçi (d. 1711)
Leopold August Abel, Alman kemancı ve besteci (d. 1718)
James Watt, Modern buhar makinesinin geliştiricisi olan İskoç mucit ve mühendis (d. 1736)
William Herschel, Almanya doğumlu İngiliz astronom (d. 1738)
William Elford Leach, İngiliz etnomolog, zoolog ve ansiklopedist (d. 1791)
Antoine Risso, Nissart doğa bilimci (d. 1777)
Michael Faraday, İngiliz bilim adamı (d. 1791)
Friedrich Nietzsche, Alman filozof (d. 1844)
Henri Fantin-Latour, Fransız ressam (d. 1836)
Henri Becquerel, Fransız fizikçi (d. 1852)
Nikolay Gumilyov, Rus şair (d. 1886)
Franz Conrad von Hötzendorf, Avusturyalı feldmareşal (d. 1852)
Mack Swain, Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1876)
Grigori Zinoviyev, Ukraynalı devrimci ve Sovyet komünist lider (d. 1883)
Lev Kamenev, Sovyet komünist lider (d. 1883)
George, Kral V. George ve Kraliçe Mary'nin dördüncü oğlu Britanya kraliyet ailesinin üyesi (d. 1902)
Paul Freiherr von Eltz-Rübenach, Nazi Almanyasında Ulaştırma Bakanı (d. 1875)
Alfred Kinsey, Amerikalı biyolog, entomoloji ve zooloji profesörü (d. 1894)
Suphi Kaner, Türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve yapımcı (intihar) (d. 1933)
Zihni Derin, Türk ziraatçı ve eğitimci (d. 1880)
George Lincoln Rockwell, Amerikan Nazi Partisi'nin kurucusu (d. 1918)
Paul Muni, Amerikalı aktör ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1895)
Dezső Pattantyús-Ábrahám, Macar politikacı (d. 1875)
Eyvind Johnson, İsveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1900)
Károly Kós, Macar mimar, yazar, çizer ve politikacı (d. 1883)
Muhteşem Kural, Türk futbolcu ve spor yöneticisi (d. 1913)
Stan Kenton, Amerikalı caz müzisyeni, besteci ve orkestra şefi (d. 1911)
Abdülbaki Gölpınarlı, Türk edebiyat tarihçisi ve çevirmen (d. 1900)
Truman Capote, Amerikalı yazar (d. 1924)
Viktor Çukarin, Sovyet jimnastikçi (d. 1921)
Nisa Serezli, Türk sinema, tiyatro oyuncusu ve seslendirme sanatçısı (d. 1924)
Ali Avni Çelebi, Türk ressam (d. 1904)
Üzeyir Garih, Türk iş insanı ve yazar (d. 1929)
Aaliyah, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu (d. 1979)
Joseph Stefano, Amerikalı senarist (Sapık Filminin senaristi) (d. 1922)
Silva Gabudikyan, Ermeni şair (d. 1919)
Kevin Duckworth, Amerikalı basketbol oyuncusu (d. 1964)
Edward Kennedy, Amerikalı siyasetçi ve Başkan John F. Kennedy'nin kardeşi (d. 1932)
Deniz Gönenç Sümer, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1984)
Sevinç Aktansel, Türk oyuncu (d. 1937)
Nazik Erik, Türk öğretmen ve Türkolog (d. 1919)
Neil Armstrong, Amerikalı astronot (d. 1930)
Gilmar, Brezilyalı eski millî futbolcu (d. 1930)
Sonia Rykiel, Fransız moda tasarımcısı (d. 1930)
Marvin Kaplan, Amerikalı oyuncu (d. 1927)
Maria Eugénia, Portekizli dizi ve sinema oyuncusu (d. 1927)
James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1931)
Mesut Mertcan, Türk sunucu ve haberci (d. 1946)
Dieudonné Bogmis, Kamerunlu katolik piskopos ve din adamı (d. 1955)
Lindsay Kemp, İngiliz dansçı, aktör, dans hocası, mim sanatçısı ve koreograf (d. 1938)
John McCain, Amerikalı asker ve siyasetçi (d. 1936)
Ferdinand Piëch, Otomobil mühendisi ve otomotiv yöneticisi (d. 1937)
Mona Lisa, Filipinli oyuncu (d. 1922)
Gül Çiray Akbaş, Türk orta mesafe koşucusu (d. 1939)
Mónica Jiménez, Şilili siyasetçi (d. 1940)
Metin Çekmez, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1945)
Rainer Weiss, Amerikalı fizikçi, akademisyen ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1932)
Dolly Parton, Amerikalı şarkıcı, müzik yazarı ve oyuncu (d. 1946)
Tim Curry, İngiliz aktör, seslendirme sanatçısı ve şarkıcı (d. 1946)
Özel Gün 3
d
t
g