Tarihte Bugün
Tarihî Olay 30
Otuz Yıl savaşlarını bitiren Vestfalya Antlaşması imzalandı.
Londralı avukat James Puckle, makineli tüfeği icat etti.
Kuzey Amerika'daki egemenlik mücadelesinde Büyük Britanya'nın Fransa Krallığı'na savaş açmasıyla, Fransa-Kızılderili savaşı olarak da bilinen Yedi Yıl Savaşı başladı.
Anadolu Feneri ve Rumeli Feneri, Fransızlar tarafından inşa edilerek işletilmeye başlandı.
Darüşşafaka Lisesi kuruldu.
İtilaf Devletleri desteğindeki Yunanlar, İzmir'i işgal etti. Gazeteci Hasan Tahsin ve Askerlik Şubesi Başkanı Albay Süleyman Fethi, Yunan askerleri tarafından öldürüldüler ve Türk Kurtuluş Savaşı'nın ilk şehitleri oldular.
Mustafa Kemal, Yıldız Sarayı Küçük Mabeyn Köşkü'nde Sultan VI. Mehmed Vahideddin ile görüştü.
Sanayi-i Nefise Mektebi öğrencileri, ilk resim sergilerini İstanbul'da açtı.
Walt Disney'in yarattığı Miki Fare karakterinin ilk kez gözüktüğü çizgi film olan Plane Crazy gösterime girdi.
Kürtçeyi latin alfabesi ile ilk kez yayınlayan Hawar dergisi yayın hayatına başladı.
Rus romancı Maksim Gorki, İtalya'dan Rusya'ya geçerken, İstanbul'a geldi ve Süleymaniye Camii ile bazı müzeleri gezdi.
Josef Stalin tarafından 1931'de inşası başlatılan ve dünyanın en büyük metrolarından biri olan Moskova metrosu hizmete açıldı.
McDonald's, Amerika'da kuruldu.
Sovyetler Birliği, Sputnik 3 uydusunu fırlattı.
Sovyetler Birliği, Sputnik 4 uydusunu fırlattı.
Amerikalı astronot Gordon Cooper, 'Mercury-Atlas 8' adlı kapsülle o güne kadar yapılmış en uzun uzay uçuşunu gerçekleştirmek üzere uzaya fırlatıldı. Cooper, uzayda 34 saat 19 dakika kaldı.
Washington, DC'de Vietnam Savaşı'nı protesto eden 8000 kişi, iki saat boyunca Beyaz Saray çevresinde gösteri yaptı.
Anayasa değişikliğinin Meclis'te kabul edilmesiyle, eski Demokrat Partililere siyasal haklarını iade etme imkânı tanındı.
1945 yılından beri ABD işgali altında bulunan Okinawa adası, yeniden Japonya'nın idaresine verildi.
Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Regaip Kandili için İstanbul'da bir camide okunan ve televizyondan canlı yayımlanan mevlit sonunda yapılan duada Atatürk'ün ismi geçince bir grup tarafından yuh çekildi ve "Lanet olsun!" diye bağırıldı. Olayın ardından Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve komutanlar toplantı yaptı.
1256 aydın, "Türkiye'deki demokratik düzene ilişkin gözlem ve istekler" başlıklı dilekçeyi Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e verdi. Aydınlar Dilekçesi olarak bilinen girişime karşı dava açıldı.
8 yıldan fazla süren çarpışmalardan sonra Sovyet Kızıl Ordusu, Afganistan'dan çekilmeye başladı.
Vincent Van Gogh'un yapıtı olan Dr. Gachet'nin Portresi adlı tablo, o güne kadar bir resim için ödenen en yüksek fiyatla, 82,5 milyon dolara satıldı.
Edith Cresson, Fransa'nın ilk kadın Başbakanı oldu.
Almanya'da, Türkiye ve Atatürk aleyhinde kampanyalar yürüten ve kendisini halife ilan eden ve Türkiye'de 'Kara Ses' olarak adlandırılan Cemalettin Kaplan öldü.
Gözcü gazetesi yayın hayatına başladı.
Azerbaycan Hava Yolları Yakovlev Yak-40 kazası
Alman Kitap Yayımcıları Birliği Barış Ödülü, Yaşar Kemal'e verildi.
İstanbul'da yapılan 49. Eurovision Şarkı Yarışması'nda, Ruslana, Ukrayna'ya ilk birinciliği getirdi.
Düsseldorf'ta yapılan 56. Eurovision Şarkı Yarışması'nda, Eldar Kasımov ve Nigar Camal ikilisi, Azerbaycan'a ilk birinciliği getirdi.
Doğum 92
Sejong, Joseon Hanedanlığı′na hükmetmiş bir kraldır (ö. 1450)
Claudio Monteverdi, İtalyan besteci (ö. 1643)
Sébastien Le Prestre de Vauban, Fransız mimar (ö. 1707)
Klemens von Metternich, Avusturyalı diplomat (ö. 1859)
Michael William Balfe, İrlandalı bir müzisyen, orkestra şefi, opera şarkıcısı ve bestecidir (ö. 1870)
İlya Meçnikov, Ukraynalı mikrobiyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1916)
Viktor Vasnetsov, Rus ressam (ö. 1926)
Matthias Zurbriggen, İsviçreli bir dağcı (ö. 1917)
Williamina Fleming, İskoç astronom (ö. 1911)
Pierre Curie, Fransız fizikçi (ö. 1906)
Arthur Schnitzler, Avusturyalı yazar (ö. 1931)
Katherine Anne Porter, Amerikalı öykü yazarı (ö. 1980)
Mikhail Bulgakov, Rus romancı (ö. 1940)
Arletty, Fransız oyuncu ve şarkıcı (ö. 1992)
Reşit Rahmeti Arat, Türk akademisyen ve dil bilimci (ö. 1964)
Luis Monti, Arjantin asıllı İtalyan futbolcudur (ö. 1983)
Maria Reiche, Alman matematikçi ve arkeolog (ö. 1998)
Sadi Irmak, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Türkiye'nin eski Başbakanlarından) (ö. 1990)
James Mason, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1984)
Max Frisch, İsviçreli yazar ve mimar (ö. 1991)
Paul A. Samuelson, Amerikalı iktisatçı ve 1970 Nobel İktisat ödülü sahibi (ö. 2009)
Angel Mojsovski, Makedon komünist aktivist (ö. 2001)
Richard Avedon, Amerikalı fotoğrafçı (ö. 2004)
Dündar Taşer, Türk asker, 27 Mayıs darbecisi ve Millî Birlik Komitesi üyesi (ö. 1972)
Anthony Shaffer, İngiliz oyun yazarı, romancı ve senarist (ö. 2001)
Sabahattin Zaim, Türk iktisatçı ve akademisyen (ö. 2007)
Peter Shaffer, İngiliz oyun yazarı ve senarist (ö. 2016)
Turgay Şeren, Türk futbolcu ve teknik direktör (ö. 2016)
Kemal İnci, Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve senarist (ö. 2018)
Enver Asfandiyarov, Sovyet Rus/Başkurt bilim adamı, tarihçi ve profesör (ö. 2014)
Sezgin Burak, Türk karikatürist ve çizgi roman sanatçısı (ö. 1978)
Gülten Dayıoğlu, Türk roman ve öykü yazarı
Ralph Steadman, Amerikalı yazar
Trini López, Amerikalı şarkıcı, gitarist ve aktör (ö. 2020)
Madeleine Albright, Amerikalı siyasetçi ve 64. ABD Dışişleri bakanı (ö. 2022)
Mireille Darc, Fransız manken ve oyuncu (ö. 2017)
Gilberto Rincón Gallardo, Meksikalı politikacı (ö. 2008)
Çetin Doğan, Türk asker
Roger Ailes, Amerikalı siyasetçi (ö. 2017)
Özdemir Sabancı, Türk iş adamı (ö. 1996)
Barnabas Sibusiso Dlamini, Esvatinili siyasetçi (ö. 2018)
Ulrich Beck, Alman sosyolog, hekim ve yayımcı (ö. 2015)
Serdar Gökhan, Türk aktör
Georges Bereta, Fransız profesyonel futbolcu (ö. 2023)
Paulo de Carvalho, Portekizli şarkıcı ve söz yazarı
Aydan Siyavuş, Türk basketbolcu ve basketbol antrenörü (ö. 1998)
Niall Duthie, İskoç roman yazarı
Brian Eno, Britanyalı kompozitör, prodüksiyoncu, klavyeci ve şarkıcı
Elvira Rodríguez, İspanyol ekonomist
Ersan Erdura, Türk şarkıcı ve oyuncu
Frank Wilczek, Nobel Fizik ödülü sahibi Amerikalı kuramsal fizikçi
Chazz Palminteri, İtalyan asıllı Amerikalı oyuncu
Mike Oldfield, İngiliz şarkıcı ve besteci
Eric Gerets, Belçikalı futbolcu ve teknik direktör
Muhammed El-Brahmi, Tunuslu muhalif ve siyasetçi (ö. 2013)
Claudia Roth, Alman siyasetçi
Berhan Şimşek, Türk sinema oyuncusu, yönetmen ve siyasetçi
Andrew Eldritch, İngiliz vokalist
Ronald Pofalla, Alman siyasetçi
Melle Mel, Amerikalı hip hop kayıt sanatçısı
Katrin Cartlidge, İngiliz aktris (ö. 2002)
İrina Kirillova, Rus kökenli Hırvat millî voleybolcu
Raí, Brezilyalı eski futbolcu
Madhuri Dixit, Hint oyuncu
Andrea Jürgens, Alman müzisyen ve şarkıcı (ö. 2017)
Simen Agdestein, Norveçli satranç büyükustası ve eski millî futbolcu
Ronald de Boer, Hollandalı futbolcu
Frank de Boer, Hollandalı eski millî futbolcu
Zübeyir Beye, Tunuslu eski futbolcu
Ulrike C. Tscharre, Alman oyuncu
Peter Iwers, İsveçli bass gitarist (In Flames)
Jacek Krzynówek, Polonyalı millî futbolcu
Adolfo Bautista, Meksikalı futbolcu
Renato Dirnei Florêncio, Brezilyalı orta saha oyuncusu
Patrice Evra, Fransız eski futbolcu
Jessica Sutta, Amerikalı şarkıcı ve bestekâr
Segundo Castillo, Ekvadorlu millî futbolcu
Veronica Campbell, Jamaikalı sprinter
Sibel Mirkelam, Türk şarkıcı
Josh Simpson, Kanadalı eski futbolcu
Carl Medjani, Cezayirli futbolcu
Doruk Çetin, Türk yönetmen, fotoğrafçı ve yapımcı
Andy Murray, İskoç tenisçi
Thaisa Daher De Menezes, Brezilyalı voleybolcu
Kevin Constant, Gineli futbolcu
Ersan İlyasova, Türk millî basketbolcu
Jessica Falkholt, Avustralyalı oyuncu (ö. 2018)
James Holland, Avustralyalı millî futbolcu
Sunny, Güney Kore merkezli Amerikalı şarkıcı, aktris
Murat Ceylan, Türk sunucu, oyuncu ve müzisyen
Jasmine Lucilla Elizabeth Jennifer van den Bogaerde, sahne adı ile Birdy, İngiliz müzisyen
Ousmane Dembélé, Fransız futbolcu
Vefat 64
II. Valentinianus, 375-392 yılları arasında Roma'nın imparatorluğunu yapmıştı
I. Marinus, Papa
Go-Ichijō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 68. imparatoru (d. 1008)
Yuri Dolgoruki, ilk Rurikid prensidir. (d. 1099)
Nureddin Mahmud Zengi, Büyük Selçuklular'ın Halep Atabeyi (d. 1118)
Domenico Veneziano, İtalyan ressamı (d. 1410)
Hendrick Avercamp, Hollandalı ressam (d. 1585)
Sebastião José de Carvalho e Melo, Portekizli devlet adamı (d. 1699)
Nükhetsezâ Hanım, Abdülmecid'ın dokuzuncu eşi (d. 1827)
Emily Dickinson, Amerikalı şair (d. 1830)
Bahâ Tevfik, Osmanlı fikir adamı ve yazar (d. 1884)
Süleyman Fethi Bey, Türk asker (İzmir'in işgalinde, 22 süngü darbesi ile öldürülen Osmanlı subayı) (d. 1877)
Hasan Tahsin, Türk gazeteci (İzmir'in işgalinde ilk kurşunu atan) (d. 1888)
Rebeca Matte Bello, Şilili heykeltıraş (d. 1875)
Kazimir Maleviç, Rus ressam ve sanat teorisyeni (d. 1879)
Philip Snowden, İngiliz sosyalist siyaset adamı (d. 1864)
Ulrich Grauert, Alman Luftwaffe generali (d. 1889)
Edward Hopper, Amerikalı ressam ve grafiker (d. 1882)
Abdurrahman Şeref Güzelyazıcı, Türk şair, kütüphaneci, mutasavvıf ve vaiz (d. 1904)
Robert Menzies, Avustralyalı avukat ve siyasetçi (d. 1894)
Elio de Angelis, Formula 1'de yarışan İtalyan yarış pilotu (d. 1958)
Johnny Green, Amerikalı söz yazarı, besteci, aranjör, orkestra şefi ve piyanistti (d. 1908)
İhsan Yüce, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1929)
Naim Talu, Türk bürokrat, siyasetçi ve Türkiye'nin eski Başbakanlarından (d. 1919)
June Carter Cash, Amerikalı müzisyen (d. 1929)
Willis Eugene Lamb, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1913)
Susanna Agnelli, İtalyan siyasetçi (d. 1922)
Besian Idrizaj, Arnavut asıllı Avusturyalı profesyonel futbolcudur (d. 1987)
Samuel Wanjiru, Kenyalı atlet (d. 1986)
Zekeriya Muhiddin, Mısırlı asker ve devlet adamı (d. 1918)
Carlos Fuentes Macías, Meksikalı yazar (d. 1928)
Henrique Rosa, Eski Gine-Bissau başbakanı (d. 1946)
Jean Luc Dehaene, Belçika Krallığı'nın 46. Başbakanı (d. 1940)
Bob Hopkins, Amerikalı eski basketbol oyuncusu ve baş antrenörü (d. 1934)
Oya Aydoğan, Türk sinema oyuncusu (d. 1957)
İsmail Hakkı Akansel, Türk asker ve İstanbul Belediyesi eski başkanı (d. 1924)
Erika Berger, Alman televizyon sunucusu ve yazar (d. 1939)
André Brahic, Fransız bir astrofizikçi (d. 1942)
Subrahmanyan Ramaswamy, Hint siyasetçi ve bürokrat (d. 1937)
Chu Ke-liang, Tayvanlı komedyen, oyuncu, Tv sunucusu ve şarkıcı (d. 1946)
Nasır Giveçi, İranlı güreşçi (d. 1932)
Herbert Richard Axelrod, Amerikalı tropikal balık uzmanı, evcil hayvan kitapları yazarı, yayıncısı ve girişimci (d. 1927)
Karl-Otto Apel, Alman filozof ve profesör (d. 1922)
Oleg Vidov, Sovyet Rus-Amerikalı oyuncu, film yapımcısı, yönetmeni ve seslendirme sanatçısı (d. 1943)
Robert LeRoy Diamond, Amerikalı oyuncu ve hukukçu (d. 1943)
Ikuo Kamei, Japon siyasetçi (d. 1933)
Charles Kittel, Amerikalı fizikçi (d. 1916)
Eduardo Alejandro Roca, Arjantinli hukukçu, akademisyen ve diplomat (d. 1921)
Sergio Denis, Arjantinli pop şarkıcısı, söz yazarı, müzisyen, besteci ve aktör (d. 1949)
Claes Gustaf Borgström, İsveçli hukukçu ve siyasetçi (d. 1944)
Denny DeMarchi, Kanadalı çok enstrümanlı rock müzisyeni ve söz yazarı (d. 1962)
Ezio Bosso, İtalyan besteci, orkestra şefi ve klasik müzik sanatçısı (d. 1971)
Franco Nenci, İtalyan orta sıklet boksör (d. 1935)
Henrik Pontén, İsveçli hukukçu (d. 1965)
Olga Savary, Brezilyalı yazar, şair ve edebiyat eleştirmeni (d. 1933)
Frederick Charles "Fred" Willard, Amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1933)
Phil May, İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1944)
Đorđe Marjanović, Sırp-Yugoslav şarkıcı (d. 1931)
Stevan Ostojić, Sırp futbolcu ve futbol yöneticisi (d. 1941)
Knox Martin, Amerikalı ressam ve heykeltıraş (d. 1923)
Ignacy Gogolewski, Polonyalı aktör (d. 1931)
Robert Cogoi, Belçikalı şarkıcıdır (d. 1939)
Robert Lucas, Jr., Amerikalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi (d. 1937)
Ali Özgentürk, Türk sinema yönetmeni (d. 1945)
Özel Gün 3
d
t
g