Tarihte Bugün
Tarihî Olay 30
İskoçya Kraliçesi Mary Stuart, kafası kesilerek idam edildi. 19 yıl hapiste kaldıktan sonra idam edilen Kraliçe Mary, Kraliçe I. Elizabeth'e suikast planlamakla suçlanıyordu.
Japonların, Çin'in Port Arthur limanına sürpriz bir atak yapıp Rus filosunu tahrip etmesi ve geçişine engel olması üzerine Rus-Japon Savaşı başladı.
D.W. Griffith'in Bir Ulusun Doğuşu (The Birth of a Nation) adlı tartışmalı başyapıtı Los Angeles'ta ilk kez gösterildi.
İşgal Kuvvetleri Kumandanı olarak İstanbul'a tayin olan Fransız General Louis Franchet d'Espèrey, atıyla Türk Bayrağı'nın üzerinden geçerek yapmış olduğu sözde gövde gösterisi ile İstanbul'a girdi.
ABD Başkanı Warren G. Harding, ilk radyoyu Beyaz Saray'da tanıttı.
İdam cezası: ABD'de idam cezasını gaz kullanmak suretiyle gerçekleştiren ilk eyalet Nevada oldu.
Türkiye Büyük Millet Meclisi 5. dönem seçimleri yapıldı.
Bobby Fischer henüz 15 yaşında ve Dünya satranç şampiyonu oldu.
Türkiye Cumhuriyeti Turizm Bankası çalışmalarına başladı.
Fransa'da Gizli Ordu'nun bombalama eylemlerini protesto edenlere polis müdahale etti; 8 kişi öldü.
ABD vatandaşlarının Küba ile seyahat, finansal ve ticari amaçlı her türlü ilişkisi John F. Kennedy yönetimince yasaklandı.
Irak'ta, Abdüsselam Arif'in önderliğindeki "Baas"çı subaylar yönetimi ele geçirdi, Başbakan Abdülkerim Kasım öldürüldü.
Amerikan uzay istasyonu Skylab, uzayda 84 gün geçirdikten sonra dünyaya döndü.
Yukarı Volta'da askeri darbe.
İngiltere, Strazburg'da kendini savunmak durumunda kaldı. İngiltere hakkında, IRA (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) sanıklarına işkence ettiği iddiaları vardı.
Innsbruck'ta yapılan Kış Olimpiyatları, TRT televizyonundan naklen verildi.
Tariş olayları: Tariş işçileri işletmenin bazı bölümlerini işgal etti, Çiğli İplik Fabrikası'nda işçiler, fabrika kapılarını kapatarak barikat kurdu.
Kış Olimpiyat Oyunları Sarayova'da başladı.
Boeing 707 tipi bir yolcu uçağı, Portekiz açıklarındaki Azor Adaları'na düştü: 144 kişi öldü.
Amasya Yeniçeltek'te toprak altında kalan 63 işçiden umut kesildi. Madenin hava bacaları betonlandı. Bir gün önce meydana gelen grizu patlamasında ölenlerin sayısı 66'ya ulaştı.
Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği'ne Ünal Erkan atandı.
Ürdün Kralı Hüseyin, Amman'da düzenlenen bir törenle toprağa verildi.
Danıştay 10. Dairesi, FP'den İstanbul Milletvekili seçilen Merve Kavakçı'nın, 'Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine' ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın iptali istemini oy birliğiyle reddetti.
Bonn Başsavcılığı'nın, Hristiyan-Demokrat Parti'ye (CDU) yapılan karanlık bağışlarla ilgili dava çerçevesinde eski Başbakan Helmut Kohl hakkında açtığı dava, 150 bin Euro tutarında cezanın ödenmesiyle kapandı.
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Esad Coşan ile damadı Ali Yücel Uyarel'in Süleymaniye Camii haziresine definlerine imkân tanıyan kararname taslağını imzalamayarak Başbakanlığa geri gönderdi.
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, "Yüksekova Çetesi" davasında 5 sanık hakkında verilen çeşitli hapis cezalarına ilişkin mahkûmiyet kararlarını bozdu.
Kış Olimpiyatları Salt Lake City'de başladı.
Amerikalı şarkıcı Beyoncé, beş Grammy Ödülü kazandı.
İsrail Başbakanı Ariel Şaron ve Filistin lideri Mahmud Abbas arasında, Mısır'da imzalanan bir antlaşma ile ateşkes sağlandı.
Türkiye'de deprem yüzünden 3 aylık OHAL ilan edildi.
Doğum 76
Proklos, Yunan filozof (ö. 485)
Muhammed bin Toğaç, kendisi Fergana'dan gelmiş İhşidi hanedanı kurucusu (ö. 946)
II. Yaroslav, 1238 ile 1246 yılları arasında Vladimir Büyük prensi (ö. 1246)
Emanuel Swedenborg, İsveçli bilim insanı (ö. 1772)
Daniel Bernoulli, İsviçreli matematikçi (ö. 1782)
Sakuramachi, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 115. imparatoru (ö. 1750)
André Ernest Modeste Grétry, Fransız opera bestecisi (ö. 1813)
Giovanni Gussone, İtalyan akademisyen ve botanikçi (ö. 1866)
John Ruskin, İngiliz yazar, şair, sanat ve toplum eleştirmeni (ö. 1900)
Károly Alexy, Macar heykeltıraş (ö. 1880)
Henry Walter Bates, İngiliz doğabilimcisi ve kâşif (ö. 1892)
Antonio Cánovas del Castillo, İspanya Başbakanı (ö. 1897)
Jules Verne, Fransız yazar (ö. 1905)
Abdülaziz, Osmanlı'nın 32. Padişahı (ö. 1876)
Dimitri Mendeleyev, Rus kimyacı (ö. 1907)
Anton Weichselbaum, Avusturyalı patolog ve bakteriyolog (ö. 1920)
Francis Ysidro Edgeworth, İrlandalı düşünür ve politik iktisatçı (ö. 1926)
Kate Chopin, Amerikalı kısa öykü yazarı (ö. 1904)
Édouard Delamare-Deboutteville, Fransız sanayici ve mühendis (ö. 1901)
Léon Bakst, Rus sanatçı (ö. 1924)
Gabriele Reuter, Alman kadın edebiyatçı (ö. 1941)
Antonius Johannes Jurgens, Alman üretici (ö. 1945)
Mehmed Reşit Bey, Osmanlı asker ve devlet adamı (ö. 1919)
Paula Modersohn-Becker, Alman ressam (ö. 1907)
Martin Buber, Yahudi filozof (ö. 1965)
Malik Buşati, Arnavutluk eski Başbakanı (ö. 1946)
Franz Marc, Alman ressam (ö. 1916)
Joseph Alois Schumpeter, Avusturyalı iktisatçı ve siyaset bilimci (ö. 1950)
Giuseppe Ungaretti, İtalyan modernist şair, gazeteci, deneme yazarı, eleştirmen ve akademisyen (ö. 1970)
Edith Evans, İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusu (ö. 1976)
King Vidor, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1982)
Horloogiyn Çoybalsan, Moğol komünist siyasetçi ve mareşal (ö. 1952)
Zakir Hüseyin, Hindistan'ın 3. Cumhurbaşkanı (ö. 1969)
Tunku Abdülrahman, Malezya Başbakanı (ö. 1990)
Chester Carlson, Amerikalı fizikçi ve fotokopinin mucidi (ö. 1968)
Kemal Kafalı, Türk akademisyen ve İTÜ Rektörü (ö. 2008)
Lana Turner, Amerikalı oyuncu ve aktris (ö. 1995)
Jack Lemmon, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 2001)
Diamando Kumbaki, Yunan partizan ve aktivist (II. Dünya Savaşı sırasında Mihver Devletleri'ne karşı savaşan Yunan Direnişi partizanı) (ö. 1944)
Osian Ellis, Galli müzisyen, besteci ve eğitimci (ö. 2021)
James Dean, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1955)
George Whitmore, Amerikalı dağcı ve çevreci (ö. 2021)
John Williams, Amerikalı besteci
Uno Palu, Eston dekatloncu (ö. 2024)
Erk Yurtsever, Türk şair, yazar ve Türkolog (ö. 2017)
François Ponchaud, Fransız Roma Katolik misyoner, papaz, çevirmen, tarihçi ve yazar (ö. 2025)
Nick Nolte, Amerikalı oyuncu
Yılmaz Urul, Türk futbolcu (ö. 2025)
Roger Lloyd-Pack, İngiliz oyuncu (ö. 2014)
Sebastião Salgado, Brezilyalı fotoğrafçı ve foto muhabiri (ö. 2025)
James Franklin Jeffrey, Amerikalı diplomat ve ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi
Mehmet Ali Erbil, Türk oyuncu ve şovmen
Vince Neil, Amerikalı Rock müzisyeni ve (Mötley Crüe) grubunun vokalisti
Mehmet Çepiç, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
Hristo Stoiçkov, Bukgar eski futbolcu ve teknik direktör
Budi Anduk, Endonezyalı oyuncu (ö. 2016)
Andrea Orlando, İtalyan siyasetçi
Cüneyt Özdemir, Türk gazeteci, sunucu ve yazar
Arif Kilisli, Türk oyuncu
Paul Donald Wight, Amerikalı profesyonel güreşçi
Seth Green, Amerikalı oyuncu, komedyen, seslendirme sanatçısı, televizyon yapımcısı ve senaryo yazarı
Gökhan Tepe, Türk pop şarkıcısı, oyuncu ve besteci
Bilge Kösebalaban, Türk müzisyen ve Direc-t grubu gitarist ve vokalisti
Steve Gohouri, Fildişi Sahilli futbolcu (ö. 2015)
Atiba Hutchinson, Kanadalı futbolcu
Manon Flier, Hollandalı voleybolcu
Carolina Kostner, İtalyan buz patenci
Bronte Barratt, Avustralyalı yüzücü
Zeynep Tuğçe Bayat, Türk oyuncu
Yacine Brahimi, Cezayirli millî futbolcu
Klay Thompson, Amerikalı basketbolcu
Hakan Çalhanoğlu, Türk futbolcu
Jordan Todosey, Kanadalı sinema oyuncusu
Mijat Gaćinović, Sırp futbolcu
Kennedy, Brezilyalı futbolcu
Liam Delap, İngiliz futbolcu
Vefat 76
Nikolaos, Bizans imparatoru (d. ?)
Hülagû Han, İlhanlılar Devleti'nin kurucusu Moğol Hükümdar (d. 1217)
II. Przemysł, 1257-1279 yılları arasında Poznań dükü (d. 1257)
Mary Stuart, İskoçya Kraliçesi (d. 1542)
IV. Murat, Osmanlı'nın 17. Padişahı (d. 1612)
V. İvan, Rus Çarı (d. 1666)
Giuseppe Torelli, İtalyan besteci (d. 1658)
I. Petro, Rus Çarı (d. 1672)
Nicola Salvi, İtalyan mimar ve heykeltıraş (d. 1697)
Joseph Priestley, İngiliz kimyacı ve filozof (d. 1733)
Tadeusz Czacki, Polonyalı tarihçi, pedagog ve parabilimci (d. 1765)
Cristóbal Mendoza, Venezuela'nın ilk başbakanı (d. 1772)
France Prešeren, Sloven şair (d. 1800)
Carl Edvard Rotwitt, Danimarkalı politikacı (d. 1812)
David Strauss, Alman ilahiyatçısı ve filozofu (d. 1808)
Nikolay Severtzov, Rus doğa tarihçisi (d. 1827)
İvan Aksakov, Rus gazeteci ve politika yazarı (d. 1823)
Robert Michael Ballantyne, İskoç yazar (d. 1825)
Johanna Hiedler, Adolf Hitler'in anneannesi (d. 1830)
Peter Alexeyevich Kropotkin, Rus yazar ve anarşizm kuramcısı (d. 1842)
Max Liebermann, Alman ressam ve grafik sanatçısı (d. 1847)
Charles Curtis, Amerikalı avukat ve politikacı (d. 1860)
Robert Mallet-Stevens, Fransız mimar ve tasarımcı (d. 1886)
Felix Hoffmann, Alman kimyager, mucit ve eczacı (d. 1868)
Abidin Daver, Türk gazeteci ve yazar (d. 1886)
Walther Bothe, Alman matematikçi, kimyacı, fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1891)
Ernst Glaeser, Alman yazar (d. 1902)
Ali Saim Ülgen, Türk yüksek mimar ve restoratör (d. 1913)
Fritz Zwicky, İsviçreli fizikçi ve astronom (d. 1898)
Lauri Virtanen, Fin atlet (d. 1904)
Halldor Laxness, İzlandalı yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1902)
Iris Murdoch, İrlandalı yazar ve filozof (d. 1919)
Ahmet Kabaklı, Türk gazeteci ve yazar (d. 1924)
Cem Karaca, Türk rock müziği sanatçısı, besteci, tiyatrocu ve sinema oyuncusu (d. 1945)
Anna Nicole Smith, Amerikalı aktris (d. 1967)
Haluk Cecan, Türk su altı belgeselcisi (d. 1946)
John Murtha, Amerikalı politikacı (d. 1932)
Maicon, Brezilyalı futbolcu (d. 1988)
Eşref Aydın, Türk atlet (d. 1922)
Müzeyyen Senar, Türk Sanat Müziği sanatçısı (d. 1918)
Rauni-Leena Luukanen-Kilde, Fin hekim, yazar ve ufolog (d. 1939)
Amelia Bence, Arjantinli aktris (d. 1914)
Alan Simpson, İngiliz senarist (d. 1929)
Peter Mansfield, Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü Paul Lauterbur ile birlikte kazananan İngiliz bilim insanı (d. 1933)
Zeynep Işık, Türk keman sanatçısı (d. 1968)
Ben Agajanian, Amerikalı Amerikan futbolu oyuncusu (d. 1919)
Lovebug Starski, Amerikalı rap müzisyeni (d. 1960)
Marie Gruber, Alman oyuncu (d. 1955)
Jarrod Bannister, Avustralyalı cirit atma sporcusu (d. 1984)
Zernigar Ağakişiyeva, Azeri tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1945)
Dick Kempthorn, Eski Amerikan futbolu oyuncusu ve iş insanı (d. 1926)
Sergey Yurski, Sovyet-Rus oyuncu, film yönetmeni ve senarist (d. 1935)
Walter Munk, Amerikalı-Avusturyalı denizbilimcisi, jeolog, akademisyen ve bilim insanı (d. 1917)
Paula Kelly, Amerikalı oyuncu, dansçı ve şarkıcı (d. 1942)
Robert Conrad, Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve dublör (d. 1935)
Roza Akkuçukova, Rus-Sovyet pop şarkıcısı (d. 1950)
Beatriz Yamamoto Cázarez, Meksikalı siyasetçi (d. 1957)
Mary Wilson, Amerikalı vokalist (d. 1944)
Rynagh O'Grady, İrlandalı oyuncu (d. 1951)
Cyril Mango, Bizans İmparatorluğu'nun tarih, sanat ve mimarisi hakkında İngiliz uzman (d. 1928)
Adam Kopczyński, Polonyalı buz hokeyi oyuncusu (d. 1948)
Graham Day, İngiliz profesyonel futbolcu (d. 1953)
Carla Cimenti, İtalyan dağcı (d. 1975)
Jean-Claude Carrière, Akademi Onur Ödülü sahibi Fransız romancı, senarist, aktör ve yönetmen (d. 1931)
Götz Werner, Alman iş adamı ve yönetici (d. 1944)
Luc Montagnier, Fransız virolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1932)
Branka Veselinović, Sırp aktris (d. 1918)
İvan Silayev, Sovyet Rus siyasetçi (d. 1930)
Ignatius Paul Pinto, Hint Roma Katolik piskopos (d. 1935)
Elena Fanchini, İtalyan alp disiplini kayakçısı (d. 1985)
Miroslav Blažević, Bosna-Hersek asıllı Hırvat teknik direktör (d. 1935)
Burt Bacharach, Amerikalı piyanist, besteci, yapımcı ve En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü sahibi (d. 1928)
İşşam El-Şalabi, Iraklı mühendis ve siyasetçi (d. 1942)
Gennady Dobrokhotov, Sovyet boksör (d. 1948)
Sam Nujoma, Namibyalı siyasetçi (1. Namibya Devlet Başkanı) (d. 1929)
John Cooney, İrlandalı boksör (d. 1996)
Özel Gün 3
d
t
g